ซัมซุงนำนวัตกรรมเยาวชนไทยใช้ในพื้นที่ชุมชนป้องกันช้างป่า

ซัมซุงนำนวัตกรรมเยาวชนไทยใช้ในพื้นที่ชุมชนป้องกันช้างป่า

ตั้งแต่แนวชายป่าภาคตะวันออก ภาคตะวันตก ไปจนถึงภาคเหนือ ปัญหาช้างป่าบุกรุกชุมชนยังคงเป็นประเด็นใหญ่ระดับประเทศ มีแนวโน้มรุนแรงขึ้นจากทั้งจำนวนประชากรช้างป่าที่เพิ่มขึ้นและการขยายตัวของพื้นที่ชุมชนเข้าใกล้ป่ามากขึ้น

วิธีป้องกันแบบเดิม ๆ เช่น การลาดตระเวนและการแจ้งเหตุด้วยคน ยังไม่สามารถรับมือได้อย่างทันต่อสถานการณ์ในหลายพื้นที่

จากปัญหาดังกล่าวนำมาสู่การต่อยอดนวัตกรรมผ่านโครงการ Samsung Solve for Tomorrow โดยผลงานของ ทีมมะพร้าว ผู้ชนะเลิศประจำปี 2567  ซึ่งพัฒนาระบบ AI ตรวจจับช้างป่าและสภาพอากาศเพื่อช่วยป้องกันและแจ้งเตือนชุมชนได้อย่างทันท่วงที

ซัมซุง สนับสนุนพลังความคิดของเยาวชนไทยผ่านโครงการดังกล่าว เพื่อให้ไอเดียจากห้องเรียนเติบโตเป็นนวัตกรรมที่แก้ปัญหาสังคมได้จริง โดยหนึ่งในความสำเร็จที่เห็นผลชัดเจนคือผลงานของทีมมะพร้าว ซึ่งปัจจุบันถูกนำไปติดตั้งและใช้งานจริงในชุมชน สะท้อนบทบาทของซัมซุงในการผลักดันเยาวชนให้สร้างการเปลี่ยนแปลงอย่างยั่งยืนให้กับประเทศ

เปลี่ยนโจทย์ปัญหาชุมชนให้เป็นนวัตกรรมเพิ่มความปลอดภัย

นายอดุลย์วิชญ์ ขจิตตานนท์ เล่าถึงจุดเริ่มต้นของการพัฒนานวัตกรรม “AI ป้องกันช้างป่า” ทีมมะพร้าวเปิดเผยว่า แรงบันดาลใจทั้งหมดเกิดจากปัญหาที่เผชิญอยู่จริงในพื้นที่วังจันทร์วัลเลย์ ซึ่งประสบเหตุช้างป่าบุกรุกชุมชนเป็นประจำ แนวทางป้องกันแบบเดิม เช่น การลาดตระเวน หรือการเฝ้าระวังด้วยคน ไม่สามารถตอบสนองได้ทันต่อสถานการณ์ จึงเกิดไอเดียในการนำเทคโนโลยี AI มาช่วยตรวจจับและแจ้งเตือนล่วงหน้าเพื่อเพิ่มความปลอดภัยให้ชุมชน

การพัฒนานวัตกรรม AI ป้องกันช้างป่า  เริ่มตั้งแต่การฝึกโมเดลด้วยภาพช้างกว่า 900 ภาพ การออกแบบระบบแจ้งเตือน ไปจนถึงการนำเทคโนโลยีหรืออุปกรณ์ต้นแบบขึ้นเวทีประกวด และการพัฒนาต่อเพื่อใช้งานจริงในพื้นที่จังหวัดระยอง

ความท้าทายของโจทย์นี้ ก็คือ ข้อจำกัดด้านพลังงานและสัญญาณของอินเทอร์เน็ตในป่า ทำให้ต้องเลือกใช้กล้องโซลาร์เซลล์และระบบสื่อสารผ่านซิมมือถือ ซึ่งมีต้นทุนค่อนข้างสูง อีกทั้งพื้นที่ที่ค่อนข้างกว้าง หากจะป้องกันได้ทั้งแนวป่าต้องใช้กล้องจำนวนมาก ซึ่งต้องใช้งบประมาณและการสนับสนุนเพิ่มเติม

ในอนาคต ทีมมะพร้าวตั้งใจอยากขยายการติดตั้งให้ครอบคลุมแนวชายป่าทั้งหมด เพื่อสร้างเป็น “แนวป้องกันเสมือน” ที่มีประสิทธิภาพ ควบคู่กับการต่อยอดระบบ AI ให้สามารถเชื่อมต่อกับกล้องวงจรปิดที่มีอยู่เดิมในชุมชน เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มความครอบคลุมได้รวดเร็วยิ่งขึ้น พร้อมทั้งเดินหน้าสร้างความร่วมมือกับหน่วยงานในพื้นที่ เช่น โครงการ EECi และกรมป่าไม้ เพื่อผลักดันการขยายผลของนวัตกรรมในระยะต่อไป

นวัตกรรม AI ป้องกันช้างป่า

ประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก ได้แก่

• ระบบถ่ายภาพและส่งข้อมูล:  ติดตั้งกล้องในพื้นที่ที่คาดว่าช้างป่าจะเดินผ่าน เพื่อจับภาพและส่งข้อมูลเข้าสู่ระบบแบบต่อเนื่อง โดยเป็นพื้นที่รอยต่อระหว่างป่าและชุมชน
• ระบบวิเคราะห์ด้วย AI: ภาพจากกล้องจะถูกส่งเข้าสู่ระบบ AI ที่ทีมพัฒนาขึ้นเอง โดยผ่านการเรียนรู้จากภาพช้างจำนวนมาก ทำให้สามารถวิเคราะห์และตรวจจับช้างป่าได้อย่างแม่นยำในเวลาเกือบเรียลไทม์
• ระบบแจ้งเตือนอัตโนมัติ: หาก AI ตรวจพบช้าง ระบบจะส่งภาพ ตำแหน่ง และเวลาไปยังแอปพลิเคชันบนมือถือของชาวบ้านและเจ้าหน้าที่ทันที จากเดิมที่ใช้ LINE Notify ทีมมะพร้าวและซัมซุงได้พัฒนาระบบเป็นแอปพลิเคชันของตัวเองเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและฟังก์ชันการใช้งาน

ปัจจุบันได้ติดตั้งกล้อง 5 – 6 จุด บริเวณแนวเขตระหว่างป่ากับชุมชนในพื้นที่วังจันทร์วัลเลย์ จังหวัดระยอง ซึ่งเป็นเส้นทางที่ช้างป่าเดินผ่านบ่อยครั้ง  หลังจากติดตั้งพบว่า ช่วยลดความเสี่ยงจากการเผชิญหน้าระหว่างคนกับช้าง ลดความเสียหายทางการเกษตร และเพิ่มความปลอดภัยให้กับชุมชนโดยได้รับเสียงตอบรับที่ดี พร้อมความต้องการให้ขยายผลการติดตั้งในอนาคต

โครงการ Samsung Solve for Tomorrow 

ไม่ได้มีแค่ทุนการศึกษาหรืออุปกรณ์เทคโนโลยี แต่ยังมอบคำปรึกษาเชิงเทคนิคการพัฒนาทักษะนำเสนอ (Pitching) การสร้างโมเดลธุรกิจ รวมถึงสนับสนุนการลงพื้นที่จริงเพื่อให้เยาวชนได้ต่อยอดนวัตกรรมสู่การใช้งานได้จริง ซัมซุงเชื่อมั่นว่า การส่งเสริมทักษะด้านเทคโนโลยีให้เยาวชนไทยคือกุญแจสำคัญในการสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกให้กับสังคม และพร้อมเดินหน้าสนับสนุนให้ผลงานนวัตกรรมจากเยาวชนสามารถแก้ปัญหาในชุมชนได้อย่างยั่งยืน

ซัมซุงมีแผนผลักดันผลงานนวัตกรรมจากเยาวชนให้สามารถนำไปใช้จริงได้ในพื้นที่ต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง พร้อมสนับสนุนการพัฒนาของ “ทีมมะพร้าว” ในการขยายพื้นที่ติดตั้งระบบป้องกันช้างป่า และร่วมสร้างความปลอดภัยให้กับชุมชนรอบป่า